Butterfly Valve คืออะไร? วาล์วปีกผีเสื้อที่นิยมในงานอุตสาหกรรม
21 พฤษภาคม 2569

Butterfly Valve คืออะไร? วาล์วปีกผีเสื้อที่นิยมในงานอุตสาหกรรม
Butterfly Valve หรือ “วาล์วปีกผีเสื้อ” คือวาล์วที่ใช้สำหรับควบคุมการเปิด–ปิด หรือปรับอัตราการไหลของของเหลวและก๊าซ โดยใช้แผ่นดิสก์ (Disc) หมุนภายในตัววาล์วเพื่อควบคุมการไหล
ด้วยโครงสร้างที่กะทัดรัด น้ำหนักเบา และราคาประหยัด ทำให้ Butterfly Valve เป็นวาล์วที่นิยมใช้งานอย่างมากในระบบท่ออุตสาหกรรม ระบบน้ำ ระบบ HVAC และระบบขนาดใหญ่
หลักการทำงานของ Butterfly Valve
Butterfly Valve ทำงานโดยใช้ “แผ่นดิสก์” ที่ติดอยู่กับแกนหมุนภายในตัววาล์ว
-
เมื่อหมุนดิสก์ให้ขนานกับท่อ
→ ของไหลสามารถผ่านได้ วาล์วอยู่ในสถานะ “เปิด” -
เมื่อหมุนดิสก์ตั้งฉากกับท่อ
→ การไหลจะถูกปิด วาล์วอยู่ในสถานะ “ปิด”
ตัววาล์วสามารถเปิด–ปิดได้รวดเร็วด้วยการหมุนเพียง 90 องศา เช่นเดียวกับ Ball Valve
ข้อดีของ Butterfly Valve
1. น้ำหนักเบา
มีขนาดกะทัดรัดและน้ำหนักน้อยกว่าวาล์วหลายประเภท เหมาะกับระบบท่อขนาดใหญ่
2. ประหยัดพื้นที่ติดตั้ง
ใช้พื้นที่น้อย เหมาะกับงานที่มีพื้นที่จำกัด
3. ราคาคุ้มค่า
โดยทั่วไปมีต้นทุนต่ำกว่า Ball Valve หรือ Gate Valve ในขนาดใหญ่
4. เปิด–ปิดรวดเร็ว
หมุนเพียง 1/4 รอบ ก็สามารถควบคุมการไหลได้
5. เหมาะกับระบบขนาดใหญ่
นิยมใช้กับท่อขนาดใหญ่ เช่น ระบบน้ำ ระบบปรับอากาศ และโรงงานอุตสาหกรรม
ประเภทของ Butterfly Valve
Wafer Type Butterfly Valve
ติดตั้งโดยประกบอยู่ระหว่างหน้าแปลนของท่อ
จุดเด่น:
- น้ำหนักเบา
- ราคาประหยัด
- ติดตั้งง่าย
Lug Type Butterfly Valve
มีรูเกลียวสำหรับยึดน็อตแยกแต่ละด้านของท่อ
จุดเด่น:
- ถอดซ่อมระบบด้านใดด้านหนึ่งได้
- แข็งแรงกว่าแบบ Wafer
Double Flange Butterfly Valve
ตัววาล์วมีหน้าแปลนทั้งสองด้าน
เหมาะสำหรับ:
- ระบบแรงดันสูง
- ท่อขนาดใหญ่
Triple Offset Butterfly Valve
ออกแบบพิเศษเพื่อลดการเสียดสีของซีล
จุดเด่น:
- ซีลแน่นมาก
- รองรับอุณหภูมิและแรงดันสูง
- ใช้งานในอุตสาหกรรมหนัก
วัสดุที่นิยมใช้ผลิต Butterfly Valve
| วัสดุ | จุดเด่น |
|---|---|
| Cast Iron | ราคาประหยัด นิยมในระบบน้ำ |
| Ductile Iron | แข็งแรงกว่าคาร์สไอรอน |
| Stainless Steel | ทนสนิม ทนสารเคมี |
| PVC | น้ำหนักเบา ใช้งานทั่วไป |
| Carbon Steel | รองรับแรงดันและอุณหภูมิสูง |
Butterfly Valve ใช้กับงานอะไรบ้าง?
Butterfly Valve นิยมใช้ในระบบต่างๆ เช่น
- ระบบน้ำประปา
- ระบบบำบัดน้ำเสีย
- ระบบ HVAC
- ระบบดับเพลิง
- โรงงานอุตสาหกรรม
- ระบบลม
- ระบบเคมี
- ระบบอาหารและเครื่องดื่ม
วิธีเลือก Butterfly Valve ให้เหมาะกับงาน
ขนาดท่อ
เลือกขนาดวาล์วให้เหมาะกับเส้นผ่านศูนย์กลางของท่อ
แรงดันและอุณหภูมิ
ตรวจสอบ Pressure Rating และ Temperature Rating ก่อนใช้งาน
ประเภทของของไหล
หากเป็นสารเคมี ควรเลือกวัสดุและซีลที่ทนการกัดกร่อน
ลักษณะการควบคุม
- Manual
- Pneumatic Actuator
- Electric Actuator
ควรเลือกให้เหมาะกับระบบ
ข้อควรระวังในการใช้งาน Butterfly Valve
- ดิสก์ของวาล์วจะอยู่ในทางไหลเสมอ อาจทำให้เกิดแรงต้านบางส่วน
- ไม่เหมาะกับงานที่ต้องการซีลแน่นระดับสูงมากในบางประเภท
- ควรตรวจสอบซีลและแกนหมุนสม่ำเสมอ
- เลือกวัสดุซีลให้เหมาะกับอุณหภูมิและสารเคมี
ความแตกต่างระหว่าง Butterfly Valve กับ Ball Valve
| หัวข้อ | Butterfly Valve | Ball Valve |
|---|---|---|
| น้ำหนัก | เบากว่า | หนักกว่า |
| ราคา | ประหยัดกว่าในขนาดใหญ่ | สูงกว่า |
| การซีล | ดี | ดีมาก |
| การไหล | มีดิสก์ขวางบางส่วน | Flow ตรงกว่า |
| ขนาดที่นิยม | ท่อใหญ่ | ทุกขนาด |
สรุป
Butterfly Valve เป็นวาล์วที่ได้รับความนิยมสูงในระบบท่ออุตสาหกรรม เพราะมีน้ำหนักเบา ติดตั้งง่าย และประหยัดต้นทุน โดยเฉพาะในระบบท่อขนาดใหญ่
หากเลือกประเภทและวัสดุได้เหมาะสม ก็จะช่วยให้ระบบทำงานได้มีประสิทธิภาพ ลดค่าใช้จ่าย และเพิ่มอายุการใช้งานของระบบได้อย่างมาก